Retiro

De meeste reizen beginnen in Buenos Aires. Het busstation Retiro schokte mij. De verzamelplaats was enorm, tientallen perrons met bussen van allerlei soorten en merken. Mensen zwermden overal als of het Centraal Station tijdens de spits was. De meesten waren overduidelijk op weg. Ze sleepten grote koffers achter zich aan, die meer moesten bevatten dan een paar dagen kleding. Twee verdiepingen met meer dan honderd verkooppunten van kaartjes. Iedere aanbieder toonde advertenties, die me overtuigden dat ik eindelijk het enige busbedrijf gevonden had, dat de moeite waard was om mee te reizen. Overal plaatjes van lachende mensen, die sliepen in de meest comfortabele stoelen op deze planeet. Ik werd gebombardeerd met slogans, lawaai en een ongelooflijk brede keuze. Dit voorbeeld van vrije markt economie overviel me. Welke heeft de beste aanbieding? Dit vroeg ik me af in vertwijfeling tot dat ik in het uiterste hoekje van mijn gezichtsveld het bordje ‘informacion’ ontwaarde. De dame in het kleine hokje liet me slimme kaartjes zien, waarop alleen de aanbieders vermeld waren, die naar de gewenste bestemming reden. In mijn geval werden meer dan honderd mogelijkheden plotseling terug gebracht tot dertien. Ik koos de eerste, Chevallier.

Vlammend vertier

Voor 220 pesos – ongeveer 63 euro – reserveerde ik twee plaatsen, planta superior, primera fila. Bovendek, eerste rij, garandeerde gedurende zestien uur het beste uitzicht vanuit de bus naar Salta in het noordwesten. Afleiding was nodig. En het werd geleverd. Vanuit onze luxueuze zetels – semi cama – zagen we een man de weg oversteken met twee flessen water in de hand. Hij rende naar een auto met een overkokende motor. De vlammen waren duidelijk zichtbaar. De eigenaar keek er naar of het dagelijks gebeurde. Met de handen in de zak keek hij toe hoe het vuur aanwakkerde. Een blik op het niet brandende deel van de auto verraadde dat de eigenaar geen groot aanhanger van regelmatig onderhoud was. Ezels trokken karren voort, afgeladen met landbouwproducten, voornamelijk meloenen. Kinderen in schooluniformen zwaaiden naar passerende auto’s en bussen. We passeerden gehuchten, waar geen beweging te ontdekken was. Overal staken halve banden uit de grond, begeleid door een bord met ‘gomeria’, de plaatselijke Kwikfit. Ik arriveerde goed uitgerust in Salta, gelijk klaar om de stad, die in 1582 door Hernando de Lerma was gesticht langs de handelsroute van Peru naar Buenos Aires, te ontdekken. Toen was reizen door dit land een vermoeiende onderneming, tegenwoordig is het een eitje.

De juiste bus

Tenminste, als je de juiste bus neemt. Je moet vertrouwen op je intuïtie of ervaringen uit het verleden. Als ik door een computer uitgedraaide tickets kreeg, was de bus in goede staat, de chauffeur reed soepel door het verkeer, de maaltijden waren inbegrepen de stoelen konden bijna in normale bedden omgebouwd worden en de bus had een bovendek. Als het een handgeschreven ticket was, wist ik dat ik het onverwachte kon verwachten. Er is maar één ding waar je op kan vertrouwen: de bus rijdt op tijd. Als de vertrektijd gepasseerd is en er is geen bus gesignaleerd in het perron waar je verwachtte te vertrekken, kan je een aardig bedrag verwedden dat je niet alles precies begrepen hebt, wat de lokettist je vertelde. In Posadas, de hoofdstad van de provincie Missiones, was de verkoper aardig genoeg om me neer te planten op een stoel in het kantoor van Bariloche nadat de bus van 19.20 uur met een passagier minder vertrok van perron vier in plaats van perron negentien of twintig. Hij begeleidde me naar de volgende bus, die een uur later vertrok. Ook van perron vier.

De keel van de duivel

Het missen van de bus gaf me een uur de tijd om na te genieten van Missiones. Terwijl telefoons rinkelden, mensen het voetbal van de vorige avond bespraken en bussen één voor één vertrokken, luisterde ik nog steeds naar La Garganta del Diablo, de keel van de duivel. Deze waterval maakt deel uit van de indrukwekkende Iguazu watervallen. Twee kilometer breed dondert de rivier Iguazu plotseling zeventig meter naar beneden. La Garganta del Diablo is het hoogtepunt. Het is een gigantisch hoefijzer, hoog aan de buitenkant, laag in de binnenkant. Het water vloeit over de rand in een altijd aanwezig mist, die de bodem van het gat aan het zicht onttrekt. Regenbogen verschijnen en verdwijnen. Vele vogels leken de rivier uit te dagen om de waterige vingers naar hen uit te slaan, terwijl ze vlak langs het verticale pad van de rivier Iguazu vlogen. De brul van tonnen vallend water klinkt alsof honderden treinen tegelijkertijd passeren. Of is het een roep uit de hel? Aan de Argentijnse zijde kan je bijna de huig aanraken, terwijl je de koele adem van de duivel voelt. De donder raakte me meer dan het beroemde uitzicht aan de Braziliaanse zijde van de watervallen. Niet dat het middelmatig is. Nee, ik ben het eens met de Argentijnen. Volgens hen is het mooiste stukje van hun land alleen door de Brazilianen te bewonderen.

La Garganta del Diablo, Iguazu

 

Lekker bussen

De bus naar Buenos Aires onderbrak het concert van de duivel in mijn hoofd. Ik moest vertrekken naar deze spin in het web van openbaar vervoer. In de vroege jaren negentig waren de spoorwegen geprivatiseerd door de voormalige president en playboy Carlos Menem. Tien jaar later zijn de rendabele lijnen in en rond de hoofdstad overgebleven. De overige lijnen zijn verdwenen. Daarom zijn bussen de manier om lange afstanden te overbruggen. Tussen de belangrijkste steden heb je keuze tussen meerdere busbedrijven. De kwaliteit is niet altijd wat wij westerlingen verwachten, maar het merendeel van de langeafstandsbussen is comfortabel en goedkoop, vooral als je de kosten van een hotel kan uitsparen in de nachtbus. Reserveringen zijn op de meeste routes niet noodzakelijk, maar als je de beste plaatsen wil, is het aan te raden om een dag voor vertrek te boeken.

Van alle ritten herinner ik me de slechtste. Niet de soepele ritten lang keurig geasfalteerde snelwegen, niet de perfecte stoelen die voor zes uur onafgebroken slaap zorgden, niet de chauffeurs die op eenvoudige wijze door het verkeer zeilden. Nee, ik herinner die vreselijke rit, die eindigde met een lekke band en de glimlach van Ariel.

Peter den Ouden, Amsterdam

deel 1 van dit reisverslag mbt Argentinië

 

 

 

Diverse plaatsen in Argentinië:

Bariloche / Cafayate / Calafate / Cerro Castillo / Cueva de las manos / El Chalten /  Humahuaca / Iruya /  Mendoza / Los Antiguos / Quebrada de Cafayate / Quebrada de Humahuaca / Salta / Susques / San Antonio de los Cobres / Ushuaia / Yavi